Grupa teatralna „LALKARZE” ze Spytkowic
Grupa Teatralna LALKARZE powstała jesienią 2006 roku w Zespole Szkół Podstawowo-Gimnazjalnych w Spytkowicach.
W latach 2006-2008 zespół zrealizował trzy spektakle, które prezentowane były na licznych festiwalach wojewódzkich i ogólnopolskich. Tak zaczęła się przygoda młodych mieszkańców Spytkowic ze sztuką i magią teatru.
Po pięcioletniej przerwie, w 2013 roku „Lalkarze” wrócili na deski sceniczne odnosząc spektakularny sukces. Przedstawienie „Czarno na białym” wygrało I Internetowy Przegląd Szkolnych Zespołów Teatralnych, organizowany przez Telewizję Polską.
Do zespołu należą uczniowie ze szkół podstawowych w Spytkowicach. Na zajęciach doskonalą sposoby prawidłowego oddychania, wymowę, dykcję, emisję głosu. Rozwijają umiejętności recytatorskie, wyobraźnię, wrażliwość i inwencję twórczą. Poznają techniki lalkowe i uczą się animacji.
Wspólna zabawa pozwala na budowanie poczucia własnej wartości, odkrywanie i rozwijanie zdolności, przełamywanie nieśmiałości oraz kształtowanie umiejętności pracy w zespole.
Intencją prowadzących grupę jest tworzenie spektakli poruszających istotne problemy społeczne. Spektakli skłaniających do przemyśleń i refleksji. Zmuszających do przebudowy systemu wartości i hierarchii potrzeb.
„Lalkarze” są laureatami wojewódzkich, ogólnopolskich i międzynarodowych przeglądów teatralnych. Mają na swoim koncie wiele nagród zespołowych oraz aktorskich.
Opiekunami grupy, a zarazem reżyserami, scenarzystami i scenografami, są aktorzy Anna i Jacek Krakowiakowie.
Od 2014 roku instytucją patronującą zespołowi jest Powiatowe Centrum Kultury w Nowym Targu, a spotkania obywają się w Gminnym Centrum Kultury w Spytkowicach.
Katarzyna Kracik
Wiele jest twórców trwale zapisanych na kartach historii kultury naszej małej Ojczyzny.
Niewątpliwie do takich osób należy Katarzyna Kracik, kobieta niezwykle zaangażowana w życie społeczne. Potrafiła skupiać ludzi wokół siebie i mobilizować do działania. Z oddaniem i wielką determinacją prężnie pracowała w Kole Gospodyń Wiejskich. Była obecna przy organizacji wszystkich imprez kościelnych. Umiała pogodzić codzienną pracę w gospodarstwie, z działaniami na rzecz społeczeństwa, wygłaszając układane przez siebie gawędy, uczestnicząc w konkursach ludowej twórczości, występując w szkołach i na różnych uroczystościach. Piekła nawet chleb dożynkowy. Prowadziła mały teatrzyk amatorski „Jaskółki”, dla którego sama pisała sztuki i je reżyserowała, pragnąc za wszelką cenę ratować ginącą gwarę. W swych humorystycznych sztukach kodowała szacunek do drugiego człowieka, głęboką religijność oraz bogactwo miejscowych zwyczajów i tradycji.
Doczekała się wydania swych wierszy i gawęd w postaci tomiku „Opowiym Wom”. Tematykę owych utworów czerpała ze znajomości dawnych obyczajów i obserwacji życia, widocznych zmian zachodzących w świecie i ludziach, nie koniecznie zawsze pozytywnych.
Przedłużeniem dorobku kulturowego ludowej poetki i chęcią ocalenia od zapomnienia są wspomnienia samej Katarzyny Kracik oraz rodziny i znajomych, zawarte w książce „ I tak się żyło – wspomnienia mojej Matki”, autorstwa jej syna, księdza profesora Jana Kracika.
Katarzyna Kracik była również matką Stanisława Kracika, byłego posła na sejm.
Aleksandra Murzańska
Urodziła się 26 maja 1899 roku w Węglówce, a zmarła 31 października 1980 roku w Spytkowicach. Po ukończeniu Seminarium Nauczycielskiego w Krakowie, objęła pracę nauczycielki w Spytkowicach. Pani Aleksandra uczyła języka polskiego i historii, przy czym była bardzo utalentowana plastycznie.
Przygotowując szkolne i kościelne uroczystości stawała się twórcą naszych przedwojennych i powojennych intelektualnych elit. Będąc blisko spokrewnioną z proboszczem Spytkowic Andrzejem Murzańskim, miała możliwości bezpośredniego wpływu na rodzące się życie społeczne i intelektualne w powojennych Spytkowicach.
Rok 1939 był jej moralnym egzaminem, który zdała z wyróżnieniem. W przeddzień wojny prowadziła wykłady informujące o bezpieczeństwie podczas działań wojennych. 1 września śmiało stawiła opór niemieckiemu okupantowi. Była też jednym z pierwszych organizatorów ruchu oporu w Spytkowicach. Prowadziła konspiracyjną działalność najpierw w organizacji Służba Zwycięstwu Polsce, a którą następnie w listopadzie przemianowano na Związek Walki Zbrojnej. Stworzyła trójkę organizacyjną, do której należał Ks. Bronisław Wołoch, Bolesław Karcz, działacze kolportowali ulotki, gazetki, organizowali podsłuchy. Organizowała tajne nauczanie, niosła pomoc partyzantom Armii Krajowej, potrzebującym mieszkańcom Spytkowic. Spisała swoje wspomnienia z pierwszych dni działań wojennych i bitew graniczny toczonych z niemieckim najeźdźcą o Spytkowice i Wysoką.
Po wojnie pani Aleksandra nie dała się zdusić komunistycznemu reżimowi. Cicha , spokojna swym aksamitnym głosem przekazywała prawdy historyczne następnym pokoleniom. Była czynną nauczycielką przez pół wieku z wielkim pietyzmem i starannością nauczała i wychowywała, odchodząc na emeryturę nie pozostawała bez kontaktów ze swymi uczniami.
Swe wewnętrzne uczucia przelewała na płótno, spod jej pędzla wychodziły obrazy o tematyce religijnej, obrazy Matki Bożej Cygańskiej, Jezu Ufam Tobie, a także pejzaże. Chętnie nimi obdarowywała zasłużonych swoich uczniów.
Renata Klamerus
Urodziła się 15 lipca 1946 roku w Bydgoszczy.
Ukończyła studia dzienne na Wydziale Farmacji Akademii Medycznej w Łodzi.
Po studiach wyszła za mąż za Ryszarda Klamerusa, rzeźbiarza pochodzącego ze słynnej zakopiańskiej rodziny artystów. Po roku stażu, w największej, całodobowej, bydgoskiej aptece powierzono jej kierownictwo Apteki w Miasteczku Krajeńskim koło Piły.
W roku 1985 zamieszkali w Spytkowicach, a Pani Renacie Klamerus krakowski CEFARM powierzył zorganizowanie i otwarcie nowej apteki. W 1990 roku Państwo Klamerusowie wykupili aptekę na własność.
Swoją literacką wędrówkę zaczęła Pani Renata w wieku dojrzewania. Pierwszy, bardzo obszerny tomik wydała dopiero w 2004 roku. Zawierał wiersze od lat sześćdziesiątych do roku 2004.
W roku 2010, jeszcze jako właścicielka i kierownik Apteki św. Teresy w Spytkowicach zaczęła pisać baśń dla dzieci pod tytułem ” Tami z krainy pięknych koni”. Książka została wydana przez Wydawnictwo Novae Res z Gdyni w lipcu 2011 roku. Drugi tom tej baśni wydano w 2014 roku i nosi on podtytuł „ Tami z Kapadoclandii”, a trzeci nosi podtytuł „ Magiczna Kapadoclandia”.
Oprócz pisania poezji i prozy Pani Renata robi biżuterię, kiedyś dużo rysowała, rzeźbiła i malowała.
Do swojej baśni sama robi ilustracje stosując technikę collage.
Należy do Zakopiańskiego Klubu Literackiego TRAWERS, do którego należał też Kornel Makuszyński.
Ryszard Klamerus
Artysta, rzeźbiarz, urodził się 29 września 1949 roku w Zakopanem. Absolwent Liceum Sztuk Plastycznych im. Antoniego Kenara w Zakopanem oraz Wydziału Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Uzyskał dyplom z rzeźby w pracowni doc. B. Bienulis – Strynkiewicza. Pan Ryszard Klamerus sprawował funkcję kierownika Domu Kultury w Miasteczku Krajeńskim, dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w Rabie Wyżnej oraz Muzeum im. Władysława Orkana w Rabce. Uprawia rzeźbę i grafikę. Ważniejsze realizacje prac Pana Ryszarda Klamerusa to popiersie Michała Drzymały dla Szkoły Podstawowej w Brzostowie, pomnik nagrobkowy swojej matki na cmentarzu w Zakopanem, ściana poświęcona B. Czechowi w Szkole Podstawowej w Rokicinach Podhalańskich. Ponadto jest autorem kilku znaków graficznych, m.in. projektu odznaki „Zasłużony dla gminy Raba Wyżna”. Został uhonorowany nagrodą Urzędu Wojewódzkiego w Nowym Sączu.
Czesław Rusnak
Urodzony 9 lipca 1960 roku. Rodowity mieszkaniec Spytkowic. Absolwent Krakowskiego Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych oraz Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Przedsiębiorca i jednocześnie artysta malarz. W głównej mierze zajmuje się malarstwem sztalugowym, rysunkiem oraz grafiką. Maluje głównie pejzaże, bliskie jego sercu. Stałą ekspozycję jego prac można oglądać w karczmie „Rusnakówka”. Jest autorem wystaw indywidualnych w Krakowie, Nowej Hucie, Skawinie, jak również kilku wystaw zbiorowych na terenie Polski. Jest autorem prac znajdujących się w prywatnych zbiorach w kraju i za granicą.
Stanisław Dziur
Urodzony 2 kwietnia 1959 roku. Mieszka w Spytkowicach. Absolwent Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych im. Antoniego Kenara w Zakopanem, w klasie rzeźby. Po ukończeniu liceum pracował jako snycerz, w kierownictwie odnawiania zamku Królewskiego na Wawelu, pracował również w Hamburgu przy odnawianiu Muzeum. Obecnie tworzy w swojej prywatnej pracowni w Spytkowicach. Uprawia rzeźbę w drewnie i kamieniu. Pan Stanisław jest autorem przepięknej drogi krzyżowej w Spytkowicach wykutej w całości z kamienia.
Katarzyna Klinowska-Banaś
Urodzona w 1970 roku. Absolwentka Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, kierunek – Wychowanie Plastyczne, Wydział Grafiki, ukończyła również Studia Podyplomowe – Informatyka – na Akademii Pedagogicznej im. KEN w Krakowie. Brała udział w wystawach zbiorowych, organizowanych przez Centrum Sztuki Współczesnej „Solvay” w Krakowie. Zajmuje się grafiką, rysunkiem, pisze ikony.
Maciej Banaś
Urodzony w 1969 roku w Krakowie.
Absolwent Politechniki Krakowskiej, kierunek – Mechanika i Budowa Maszyn. Mieszka w Spytkowicach. Zamiłowaniem do malarstwa zaraził go już w dzieciństwie krakowski malarz Antoni Konkiel. Maluje obrazy olejne i akrylowe o różnej tematyce. Wykonuje witraże.
Banaś Maciej był wykonawcą pierwszej wersji statuetki – Zasłużony dla Spytkowic. Statuetka z brązu i drewna.
Gabriela Banaś
Urodzona w 1994 roku w Krakowie. Studiuje w Podhalańskiej Państwowej Uczelni Zawodowej w Nowym Targu na kierunku – architektura. Mieszka w Spytkowicach. Maluje obrazy olejne i akrylowe, wykonuje rzeźby z brązu oraz witraże.
Anna Maryniarczyk – Kubińska
Urodziła się 28 listopada 1987 roku w Zakopanem. Pochodzi z Cichego, koło Chochołowa. Od 2009 roku mieszka w Spytkowicach. Wychowała się w tradycyjnej rodzinie góralskiej, o szerokich wartościach kulturowych. Talent plastyczny wykazywała od najmłodszych lat, maluje na szkle od 14 roku życia. Jest samoukiem w tej dziedzinie. W 2007 roku ukończyła Liceum Plastyczne im. Antoniego Kenara w Zakopanem i obroniła dyplom: formy użytkowe – snycerstwo.
Anna spędzała każdą wolną chwilę ze szkłem i pędzlem, dzięki czemu wypracowała swój własny, niepowtarzalny i oryginalny styl, bardzo często daleki od tradycyjnych kanonów. W swej twórczości nie odrzuca tradycji, chętnie czerpie z niej natchnienie i inspiruje się nią. Chętnie maluje prace o tematyce tatrzańskiej, góralskiej i religijnej, starając się przy tym jak najpełniej pokazać piękno i tradycję podhalańskich obyczajów i stroju góralskiego.
Własną Pracownię Artystyczną założyła w 2013 roku.
Pani Anna Maryniarczyk Kubińska maluje na tkaninach, sukienki ślubne, stroje regionalne, sukienki wizytowe i chusty. Ponadto zajmuje się również aranżacjami wnętrz w stylu podhalańskim, operując często malowanymi witrażami, jak i malarstwem ściennym. W swej pracy twórczej bardzo ceni sobie tradycje góralskie, chociaż często odbiega od kanonów.
Karolina Fiedor
Absolwentka Wydziału Historii Sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Swoją pasję do sztuki odkrywała już w Liceum Plastycznym im. Antoniego Kenara w Zakopanem, na kierunku rzeźby, a w latach późniejszych dokształcała swój warsztat na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, na wydziale rzeźby oraz na Uniwersytecie Jagiellońskim.
Zdobyta wiedza oraz praktyka pozwoliły artystce na poświecenie się pasji, która przerodziła się w powstanie Pracowni Sztukomania. W Pracowni tworzy artystyczną ceramikę użytkową oraz wszelkiego rodzaju drewniane meble i dodatki.
Nieregularne kształty oraz ślady na ceramice są efektem pracy wykonywanej ręcznie i stanowią pojedyncze oraz unikatowe przedmioty. Drewniane wyroby powstają główne z drewna kształtowanego przez naturę, bez poddawania go obróbce. Każdy z powstałych przedmiotów jest estetyczny oraz użyteczny.
Agnieszka Wojsławska
Z domu Obara, urodzona w 1995 roku.
Z wykształcenia lekarz dentysta.
Malować i rysować nauczyła się sama, interesuje się szczególnie nurtem surrealistycznym.
Artystycznie spełnia się w wolnych chwilach.
Piotr Obara
Urodzony 1984 roku.
Ukończył liceum sztuk plastycznych w Zakopanem im. Antoniego Kenara oraz dwa kierunki studiów na Uniwersytecie Jagiellońskim (Religioznawstwo oraz Język i Kultura Rosji).
Kocha podróżować.
Maluje i rzeźbi okazjonalnie.
Ewelina Kosek
Pochodzi z Sułkowic, koło Myślenic. Do Spytkowic przeprowadziła się po ślubie.
Ukończyła Liceum Plastyczne i studia na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, na wydziale grafiki. Pracę dyplomową wykonała w ulubionej technice linorytu, operując tylko czernią i bielą. Obecnie maluje farbami olejnymi lub akwarelą: pejzaże, martwe natury, portrety i wykonuje drobne prace graficzne w reklamie wizualnej.
Tadeusz Gwiazdoń
Urodził się 1 czerwca 1955 roku w Rabce Zdroju. Od urodzenia mieszka w Spytkowicach. Absolwent Technikum Mechanicznego w 1976 roku.
Miłośnik kolarstwa i narciarstwa biegowego, wielokrotny uczestnik wyścigów, rajdów, maratonów oraz biegów. Wolny czas poświęca również na rozwój swych talentów artystycznych. Interesuje się rysunkiem, malarstwem i rzeźbą. Pierwsze wykonane prace przypadają na lata 70 –te. Inspiracją była wystawa w Domu Kultury w Nowym Targu. Tam zrodziła się myśl o tworzeniu własnych prac. Pan Tadeusz samodzielnie uczy się posługiwania ołówkiem, pędzlem i dłutem.
Roman Żołnierczyk
Urodził się w 1964 roku, a zmarł w 2004. Uczył się w szkole w Kalwarii Zebrzydowskiej. Początkowo był stolarzem, ale jak sam mawiał, nie była to łatwa praca. Przygodę z rzeźbiarstwem rozpoczął, gdy w Zakopanem zobaczył płaskorzeźby w drewnie. Rzeźbiarstwa nauczył się sam. Szukał inspiracji do swej pracy podpatrując innych, wypatrując wzorów do swoich rzeźb. Na początku najchętniej rzeźbił zbójników i orły. Tradycja góralska i folklor były dla niego bardzo ważne, a muzyka góralska dodawała mu natchnienia. Pan Roman rzeźbił w lipie.
Ewa Charyasz
Wykonuje prace haftem krzyżykowym. Zajmuje się tym hobbistycznie od 2017 roku. Do tej pory wyhaftowała 12 obrazów. Pani Ewa mówi o swoim zamiłowaniu, że jest to zajęcie czasochłonne, ale bardzo satysfakcjonujące.
Janina Jopek
Urodziła się w 1958 roku, a zmarła w 2021. Mieszkanka Spytkowic. Zajmowała się szydełkowaniem i haftem. Swoją pasję rękodzielniczą zaczęła rozwijać już w szkole podstawowej. Prace wykonywała w chwilach wolnych i wieczorami.
